Ikona Facebook
Strona główna > Blog - Akademia self-publishingu > O trudnej sztuce nadawania tytułu

O trudnej sztuce nadawania tytułu

Autor: Jan Rozpisany
Data publikacji: 2014-10-13 00:00:00

Bohaterowie – są. Ciekawi, z krwi i kości, autentyczni. Fabuła – dopracowana. Nieprzewidywalna, ale jednocześnie spójna, logiczna, daleka do banalnych schematów narracyjnych. Tekst – napisany i sprawdzony. Decyzja o sposobie wydania – podjęta. Czegoś jednak brakuje… Tytułu. Rzecz jasna, czasami jest tak, że tytuł towarzyszy powstawaniu książki od samego początku i, co najważniejsze, jest równie trafny zarówno wtedy, gdy zabieramy się do pracy, jak i wtedy, gdy ją kończymy. Ale co począć, kiedy okazuje się, że wymyślony na początku tytuł jednak nie jest dobry? Albo kiedy tytuł miał charakter ściśle roboczy, a może w ogóle go nie było? 

Nie ma jednej receptury na doskonały tytuł, ale jest kilka „technicznych” wskazówek, które warto poznać, nawet jeśli nie będziemy się ich niewolniczo trzymać. Po pierwsze, tytuł musi podobać się nam samym jako autorom, i jest to dosyć oczywiste. Po drugie, tytuł powinien być w miarę krótki. Nie warto popadać w barokową manierę i tworzyć tytułów, których zapamiętanie będzie wymagało szybkiego kursu mnemotechniki. Tytuł powinien być krótki, ale nie musi to być jedno słowo. Wiele tytułów jest dwuczłonowych i skonstruowanych bardzo prosto: dwa rzeczowniki i spójnik. Oto kilka przykładów: Ogniem i mieczem czy Noce i dnie w literaturze polskiej, a w zagranicznej: Wojna i pokój, Zbrodnia i kara, Rozważna i romantyczna, Mistrz i Małgorzata (przy czym w oryginale te tytuły są skonstruowane dokładnie na tej samej zasadzie). Zauważmy, że te przykładowe tytuły są także dosyć rytmiczne, kiedy je wypowiadamy, wręcz automatycznie robi to w rytmie. A to pomaga przy zapamiętywaniu. Z dwóch członów – w tym wypadku logicznych − składają się również takie tytuły, jak: Harry Potter i Kamień Filozoficzny, Harry Potter i Komnata Tajemnic itd. Tu pojawia się kolejna wskazówka: jeśli planujemy serię książek, to warto wybrać jeden element, który pojawi się we wszystkich tytułach. Można nie pamiętać dokładnie tytułów wszystkich siedmiu książek o młodym czarodzieju, ale jego imię i nazwisko jest zawarte w każdym z nich, co na przykład ułatwia wyszukiwanie w katalogach bibliotecznych czy po prostu w sieci. Inny przykład to  trylogia o Greyu. O ile tytuł pierwszej powieści jest chyba powszechnie kojarzony, o tyle z kolejnymi dwoma nie jest już tak łatwo, wystarczy jednak wpisać „Grey, Greya” w wyszukiwarkę internetową, by błyskawicznie odświeżyć sobie pamięć. A w polskiej literaturze? Seria Rozlewisko Małgorzaty Kalicińskiej  − w tytule każdej z trzech części pojawia się „nad rozlewiskiem”, słowo to pojawia się także w książce z przepisami, nawiązującej do trylogii. I kolejna wskazówka: tytuł powinien też intrygować, budzić ciekawość, a w przypadku non-fiction (a szczególnie poradników) w jakiś sposób ujmować to, o czym jest książka. Świetnym przykładem tytułu, który łączy to wszystko, jest Emerytura nie jest Ci potrzebna Jacka Borowiaka. Intryguje i ciekawi (dlaczego autor tak twierdzi, skoro powszechnie uznaje się, że emerytura jest przecież czymś ważnym), a jednocześnie wskazuje, że istnieją jakieś sposoby na to, by tego świadczenia nie potrzebować.

Podsumowując: kiedy nadajemy tytuł kierujmy się własnymi gustami i preferencjami, ale uwzględnijmy też czytelników – to, jak będą dany tytuł zapamiętywać, wyszukiwać, wymawiać. Im łatwiej wymyślony przez nas tytuł zapada w pamięć, im łatwiej go wyszukać po jednym kluczowym słowie, im bardziej intryguje, tym większa jest szansa na dobrą sprzedaż.

Rozpisani Azymut PWN IBUK Biblionetka Ravelo Lideria iFormat Księgarnia PWN
Serwis ROZPISANI.PL jest częścią Grupy PWN i należy do Wydawnictwa Naukowego PWN S.A.
Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., ul. G. Daimlera 2, 02-460 Warszawa, www.pwn.pl
Spółka zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy, nr KRS 0000067444, kapitał zakładowy: 4 250 606,00 zł
© 2019 Grupa PWN S.A.


1.2.1.1385