Ikona Facebook
Strona główna > Blog - Akademia self-publishingu > Kilka słów o typografii

Kilka słów o typografii

Autor: Jan Rozpisany
Data publikacji: 2014-10-08 00:00:00

Dziś prawie wszyscy mamy mniejszy lub większy kontakt z programami komputerowymi służącymi do edycji tekstu, wiemy zatem, że istnieją różnego rodzaju czcionki i fonty, że niektóre z nich są szeryfowe, a inne bezszeryfowe, że można ustawić różne odstępy między linijkami tekstu albo że można go wyjustować lub wyśrodkować. Wiemy także, że cała ta wiedza jakoś łączy się z pojęciem typografii, ale czym właściwie typografia się zajmuje? Najogólniej rzecz ujmując, typografia to tworzenie struktur i organizowanie języka w wymiarze wizualnym. Typografia zajmuje się więc projektowaniem liter i innych znaków pisma drukowanego, ustaleniem relacji między poszczególnymi literami i znakami, a także zasadami graficznej kompozycji strony, która ma być wydrukowana.

Obecnie książki lub innego rodzaju publikacje przygotowuje się do druku za pomocą programów służących do projektowania typograficznego, ale o tym, czy tekst będzie dobrze „złożony”, decyduje nie tylko biegłość w posługiwaniu się danym programem, lecz również znajomość konwencji składających się na język typografii. Typografia książki – jako jeden ze stylów komunikacji typograficznej – spełnia cztery główne funkcje, a są nimi: czytelność (projekt typograficzny powinien ułatwiać lekturę tekstu, innymi słowy, tekst powinno się łatwo czytać), organizacja (projekt typograficzny powinien informować o strukturze tekstu), nawigacja (projekt typograficzny ma prowadzić czytelnika przez tekst, ułatwiać mu znalezienie w nim informacji), spójność (tekst ma być przygotowany do druku tak, aby tworzył jednolitą całość). Przygotowanie projektu typograficznego, który spełnia te wszystkie funkcje, wymaga bardzo rozległej, a jednocześnie szczegółowej wiedzy, oraz doświadczenia i praktyki. Wystarczy wymienić elementy, które musi uwzględnić osoba tworząca projekt typograficzny książki, aby uświadomić sobie, jak trudną sztuką jest typografia. Te elementy to krój pisma (w tym jego wysokość i szerokość), interlinia, światła i odstępy międzywyrazowe oraz format (obejmujący takie kwestie, jak wymiary stronicy, liczba stron, szerokość łamu czy liczba znaków w wierszu). Wszystkie te elementy są od siebie zależne, to znaczy zmiana któregokolwiek z nich wpływa na pozostałe oraz – co za tym idzie – na czytelność stronicy. Typografia ma jeszcze to do siebie, że praktykowana na najwyższym poziomie staje się czymś wręcz transparentnym, ponieważ w pełni kieruje naszą uwagę na tekst oraz treść. Jednak gdy projekt typograficzny jest przygotowany nieumiejętnie, gdy sposób złożenia tekstu łamie przyjęte konwencje i zasady, gdy język typografii nie jest adekwatny do rodzaju treści, wtedy zaczynamy na to wszystko zwracać uwagę, dostrzegamy, że przeszkadza nam to w percepcji tekstu, w przyswojeniu treści. Decydując się na self-publishing, warto zapoznać się z podstawowymi zasadami projektowania książek (istnieje kilka dobrych podręczników do typografii, na przykład: P. Baines, A. Haslam, Pismo i typografia, Warszawa 2010; M. Mitchell, S. Wightman, Typografia książki. Podręcznik projektanta, Kraków 2012), aby móc w miarę samodzielnie odnieść się do proponowanych nam projektów typograficznych, czy też ocenić ich jakość, zanim nasza książka trafi do drukarni lub stanie się e-bookiem. 

Rozpisani Azymut PWN IBUK Biblionetka iFormat Księgarnia PWN
Serwis ROZPISANI.PL jest częścią Grupy PWN i należy do Wydawnictwa Naukowego PWN S.A.
Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., ul. G. Daimlera 2, 02-460 Warszawa, www.pwn.pl
Spółka zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy, nr KRS 0000067444, kapitał zakładowy: 4 250 606,00 zł
© 2020 Grupa PWN S.A.


1.2.1.1399